Επαγγελματικός οδηγός

Κατεβάστε τις εφημερίδες σε μορφή pdf


Παλαιότερες ψηφοφορίες - Aρχείο

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ | Το φως της Σελήνης μέσα στο γαλαξία της Τέχνης
Τελευταία ενημέρωση:Παρασκεύη,30/06/2017

 ...

Γράφει η Δρ Στέλλα Μουζακιώτου
Ιστορικός Τέχνης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο & στο ΤΕΙ Αθήνας
Επιμελήτρια Εκθέσεων
stellamouzak@yahoo.gr



 ...

  Πολλοί είναι οι καλλιτέχνες που επιστράτευσαν στον καμβά όλη τη δημιουργική και ρομαντική τους διάθεση και φιλοτέχνησαν έργα με πρωταγωνιστή το φεγγάρι.
Το χιλιοτραγουδισμένο και πολυφωτογραφημένο φεγγάρι είναι ένα ιδιαίτερα δημοφιλές στοιχείο στη θεματολογία της ζωγραφικής τέχνης, φαινομενικά ίσως για έναν βασικό, κυρίως, λόγο ότι βοηθά δηλαδή, τον καλλιτέχνη παρέχοντας το φως του σε μια νυχτερινή σκηνή. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ιδιαιτερότητες σχετικά με τον τρόπο που οι καλλιτέχνες αποδίδουν το φεγγάρι.

Το σίγουρο είναι ότι αποτελεί πηγή έμπνευσης καλλιτεχνών, ποιητών και συγγραφέων, αντικείμενο λατρείας των ερωτευμένων, μελαγχολικός «πίνακας» των μοναχικών. Τα συναισθήματα που γεννάει η θέασή του είναι ποικίλα. Την ολόγιομη σελήνη συνοδεύουν, εκτός από όμορφες εικόνες, και νοσταλγικοί συνειρμοί, μύθοι, θρύλοι και δοξασίες, που ενισχύονται από το πορφυρό του χρώμα αλλά και το πολύμορφο μέγεθός του .


  Εμπνευσμένοι ζωγράφοι με το καβαλέτο τους στημένο πάντα στη γωνία να τους συντροφεύει όλη την ημέρα, τα χρώματα, η τέμπερα, η ακουαρέλα και το λάδι να κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη ζωή τους, ενώ οι νύχτες τούς υπόσχονται εικόνες και ταξίδια ονειρικά κάτω από το φεγγαρόφωτο.

Συνθέσεις με χρώματα γήινα, σώματα μόνα, ερωτευμένα ή καμπουριασμένα, σώματα στην εσωστρέφειά τους ή σε εναγκαλισμό με το μυστήριο της απόλυτης, διαχρονικής αγάπης. Και χρυσαφιά φεγγάρια, πολλά ατέλειωτα φεγγάρια, ολόγιομα, νεογέννητα, ημιτελή να λάμπουν μέσα στο μπλε του σούρουπου ή στο έναστρο νυχτερινό καμβά του ουρανού…. Ένα σκοτεινά… φωτεινό ταξίδι που ως προορισμό έχει την μέθεξη με την απόλυτη ευτυχία που πηγάζει από τον έρωτα.

 

  Ο Ρωσο-εβραϊκής καταγωγής ζωγράφος Marc Chagall (1887-1985), είναι ο καλλιτέχνης που το έργο του χαρακτηρίζεται έντονα από προσωπικά στοιχεία καθώς και από μια εύπλαστα ονειρική θεματολογία. Η σύνθεσή του, κατά βάση ποιητική και φανταστική, είναι βασισμένη κυρίως σε προσωπικά βιώματα αλλά και στη δύναμη του έρωτα στη ζωή των ανθρώπων.

Ένας από τους πιο αντιπροσωπευτικούς πίνακες τού δημιουργού, όπου εμπλέκεται η πραγματικότητα με το όνειρο, είναι το έργο Ερωτευμένοι στο φως του φεγγαριού (1938), EIK.1. Μέσα από ένα ανοιχτό παράθυρο βλέπουμε δύο ερωτευμένους να αγκαλιάζονται με πάθος κάτω από το αχνό σεληνόφως. Στο νυχτερινό ουρανό διακρίνουμε το φεγγάρι να συντροφεύει τη μαγική αυτή ένωση, ενώ  στο κάτω μέρος του πίνακα ένας ολόλευκος άγγελος ίπταται θυμίζοντάς μας τη φτερωτή μορφή του θεού Έρωτα.  Στο έργο συναντώνται ο λυρισμός, ο ρομαντισμός, το υπερβατικό στοιχείο, η ονειρική ατμόσφαιρα και η ποιητικότητα του αφηρημένου.

 

  Για το Chagall η νύχτα είναι ζωή. Τη νύχτα ανασαίνει, ενώ συχνά η μέρα είναι απειλή. Ο πρωταγωνιστής του, ελεύθερος, παραδίνεται αμαχητί στη δύνη του έρωτα ενώ το ψυχρό ατσάλινο φεγγάρι βρίσκεται εκεί στην άκρη του ουρανού να φωτίζει αμείλικτο τη θεϊκή ένωση, κάνοντας το απαγορευμένο γοητευτικό και ακαταμάχητο, όπως ακριβώς αποκαλύπτεται στο έργο του Εραστές με μισό φεγγάρι (1926), EIK.2.

 

  Αποσυνθέτοντας φιγούρες, κάτω από έναν τραχύ ουρανό με παχιές ρευστές πινελιές δημιουργεί ένα είδος αυθαίρετης προοπτικής, ένα μη πιθανό χώρο, στον οποίο γίνεται φυσιολογικό το παράλογο των «κομματιασμένων» μορφών που ερωτοτροπούν, ανιχνεύοντας, χωρίς αιδώ, ερωτογενείς περιοχές του σώματος.

Ο έρωτας, ως κινητήριος, δημιουργός δύναμη, απενοχοποιεί και απελευθερώνει. Οι μύστες μπορούν να γεύονται την ευτυχία με το μυαλό, την ψυχή και το κορμί τους ταυτοχρόνως. Μπορούν, δίχως τύψεις, να γοητεύονται, να υποκύπτουν, να παραδίνονται… όλα αυτά συμβαίνουν με φόντο ένα νυχτερινό ουρανό στον οποίο συμβαίνουν περίεργα φωτεινά φαινόμενα, αστρικές οπτασίες, απόκρυφα σύμβολα.

 

  Και ενώ ο Chagall λοιπόν, ακροβατεί στο όνειρο και τη φαντασία, ο Vincent van Gogh (1853-1890), στο έργο Έναστρη Νύχτα (1889), EIK.3, απεικονίζει μια εκδοχή της θέας  από το παράθυρο του υπνοδωματίου του. Το θέμα το έχει αποδώσει σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και κάτω από διάφορες καιρικές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένου της ανατολής του ήλιου και του φεγγαριού, σε μέρες με ηλιοφάνεια και συννεφιά, με θύελλες και με βροχή. Στο έργο του αυτό ο van Gogh έχει απεικονίσει χαοτικές δίνες που ακολουθούν την κλιμάκωση Κολμογκόροφ, όπως προκύπτει από μαθηματική ανάλυση της εικόνας. Ο van Gogh αναπαράγει σε πίνακές του, επακριβώς, νόμους της φύσης.

 

  Οι χαοτικές δίνες που χαρακτηρίζουν τις συνθέσεις του ακολουθούν με ακρίβεια τις μαθηματικές περιγραφές των αναταράξεων σε ρευστά υλικά, όπως οι στροβιλισμοί του νερού σε ένα ταραγμένο ρυάκι ή οι πραγματικοί ανεμοστρόβιλοι, διαπιστώνουν έκπληκτοι οι φυσικοί. Το παράξενο μάλιστα είναι ότι η στατιστική υπογραφή της δυναμικής των ρευστών ανιχνεύεται μόνο στους πίνακες που ζωγράφισε η διαταραγμένη μεγαλοφυΐα όταν ήταν πνευματικά ασταθής, και όχι στην «ήρεμη» περίοδο της ζωής του, όταν ακολουθούσε φαρμακευτική αγωγή για τις κρίσεις του.

Πρόκειται για ένα ακόμα παράδειγμα καλλιτέχνη που εντελώς διαισθητικά είχε αντιληφθεί τη δυναμική των φυσικών φαινομένων γεγονός που απέδωσε εικαστικά μέσα από το στροβιλισμό του φωτός των αστεριών και του φεγγαριού.



EIK-1-tofostissel.jpg
EIK-2-tofostisseli.jpg
EIK-3-tofostissel.jpg

stella-tofostissel.jpg



Newsletters
Πληκτρολογίστε το ον/μο σας και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σας (email) και πατήστε

Αναζήτηση άρθρων