Επαγγελματικός οδηγός

Κατεβάστε τις εφημερίδες σε μορφή pdf


Παλαιότερες ψηφοφορίες - Aρχείο

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ | Ο Κόσμος του Χρώματος μέσα από το εικαστικό έργο του Παναγιώτη Τέτση
Τελευταία ενημέρωση:Δευτέρα,29/08/2016

 ...

Γράφει η
Δρ Στέλλα Μουζακιώτου

Καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης
Επιμελήτρια Εκθέσεων

smouzaki@tutors.eap.gr



 ...

  Στόχος αυτού του άρθρου δεν είναι η δημιουργία μιας όμορφης «επικήδειας» παρουσίασης του αδιαμφισβήτητα μοναδικού Έλληνα δημιουργού Παναγιώτη Τέτση (1925-2016),… αλλά ένα «πανηγυρικό μανιφέστο» για τη δύναμη και τη σημασία του χρώματος στη ζωγραφική τέχνη. Εξάλλου, αν σκεφτούμε ουσιαστικά και με ωριμότητα, θα συνειδητοποιήσουμε ότι πραγματική ικανοποίηση για τον κάθε δημιουργό αποτελεί η στιγμή που το έργο του γίνεται πηγή έμπνευσης και μελέτης μέσα στο ανήσυχο και πάντα προκλητικό πεδίο της ζωγραφικής τέχνης.


  Βασικό ζητούμενο για τον κάθε ζωγράφο τη στιγμή της δημιουργίας είναι να αποκαλύψει μέσα από σχήματα και χρώματα έναν κόσμο μηνυμάτων και συναισθημάτων που θα έχουν επιδράσεις οπτικές (π.χ. Έλκει το μάτι του θεατή), συναισθηματικές (π.χ. Δροσερά χρώματα, όπως το μπλε ή πράσινο έχουν μια κατευναστική επίδραση, ενώ το κόκκινο ή κίτρινο προκαλούν έντονα συναισθήματα), ή αισθητικές (π.χ. Η ομορφιά που πηγάζει από την παράθεση δύο ή περισσότερων αρμονικά συνδυασμένων χρωμάτων). Η κρυφή έννοια του χρώματος λοιπόν, μπορεί να αποτελέσει το πιο ισχυρό και αποτελεσματικό «όπλο» στη φαρέτρα του κάθε δημιουργού στην εικαστική «αρένα». Επιπλέον, ο αντίκτυπος ενός χρώματος ποικίλει ανάλογα με τις γειτονικές χρωματικές αποχρώσεις στον καμβά. Έτσι, ένα γκρι που περιβάλλεται από μπλε θα εμφανιστεί δροσερό, ενώ το γκρι που περιβάλλεται από κίτρινο φαίνεται ζεστό. Η τελική επίδραση στο πώς το χρώμα γίνεται αντιληπτό, αποτελεί ουσιαστικά, το συνολικό εύρος των «ήχων» που εντοπίζουμε στον πίνακα ζωγραφικής.

 

  Οι πρώτες αρχές της θεωρίας του χρώματος και οι εκδοχές της εφαρμογής του στην τέχνη καθορίστηκαν από τον Leon Battista Alberti (1404-1472) στην πραγματεία του «Περί Ζωγραφικής», όμως, η πρακτική της ζωγραφικής που στηρίζεται μόνο στο χρώμα άλλαξε πραγματικά κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, όταν ο Ιμπρεσιονισμός ξάφνιασε πολλούς κριτικούς τέχνης με την επαναστατική οπτική θεωρία του για το φως, η οποία εισήγαγε μια νέα εικαστική γλώσσα που σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο χρήσης των χρωμάτων. Οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι προκάλεσαν αναταραχή στο «λιμνάζον» εικαστικό πεδίο από τον τρόπο που «χειρίζονταν» το χρώμα για να επιτύχουν τη σύλληψη της «φευγαλέας στιγμής»: την ακριβή δηλαδή, κατάσταση του φωτός / χρώματος που γίνεται αντιληπτό όταν ζωγραφίζεις στη φύση. Έτσι, για παράδειγμα, αν κατά τη διάρκεια αυτής της φευγαλέας στιγμής ένα δέντρο-κορμός, που είναι "φυσικά" καφέ, εμφανίστηκε κόκκινο υπό το φως ενός ήλιου που δύει, οι ιμπρεσιονιστές (όπως οι Μονέ, Ρενουάρ, Πισαρό κ.ά.) ζωγράφιζαν τον κορμό κόκκινο! Στην πραγματικότητα, θα μπορούσε να εμφανιστεί με οποιαδήποτε χρωματική απόχρωση, ανάλογα με την επίδραση του φωτός που το χρωμάτισε ανάλογα.

 

  Στο έργο του Τέτση, «Λαϊκή αγορά» (ΕΙΚ.1), αποκαλύπτεται μπροστά μας, σαν ηφαιστειακή έκρηξη, η συγκλονιστική δύναμη του φωτός και του χρώματος ως δομικά χαρακτηριστικά που διαποτίζουν τη ζωή των ανθρώπων στη χώρα μας. Η φωτεινή χρωματική δίνη που «επιβάλλεται» στα μάτια του θεατή αποδεσμεύει τη σύνθεση από μια στείρα, ρεαλιστική απεικόνιση του γνώριμου και οικείου θέματος μιας λαϊκής αγοράς, δίνοντας στο έργο τη βαρύτητα μιας πέτρας και τη διαχρονικότητα ενός μνημείου. Ο καλλιτέχνης δημιουργεί με διορατικότητα μια τέχνη που, ενώ εξελίσσεται μέσα στο χρόνο, ουσιαστικά μένει πάντα πιστή στη χρήση του χρώματος ως θεμελιακό και αδιαπραγμάτευτο δομικό στοιχείο της ζωγραφικής του. 

 

  Κινούμενος από έναν ιδιότυπο θρίαμβο μιας χρωματικής αυτό-έκφρασης, ο Τέτσης στις προσωπογραφίες του (ΕΙΚ.2) διαστρεβλώνει την ανθρώπινη μορφή δίνοντάς της μια καθαρά εξπρεσιονιστική εικαστική εκδοχή μέσα από την άρνηση κάθε αληθοφάνειας ή ευλογοφάνειας και την εγκατάλειψη κάθε προσπάθειας για πιστή και ρεαλιστική απόδοσή της. Οι μορφές του πραγματοποιούν μια οραματική απόδραση από την κυνική πραγματικότητα διακηρύσσοντας ένα εκστατικό πάθος για αναμόρφωση μέσα από μια νέα σχεδιαστική δομή. Κυρίαρχο εκφραστικό στοιχείο για το δημιουργό αποτελεί και η γραμμή, άλλοτε περίπλοκη και καμπύλη και άλλοτε με οξύτητα, επιθετική και γωνιώδης διεκδικεί το δικό της πρωταγωνιστικό ρόλο στη σύνθεση αλλά και στο προβληματισμένο, ανήσυχο βλέμμα του θεατή.



EIK.1. P.TETSIS-LAIKIAGORA.jpg
EIK2.PTETSIS-PORTRAITONIARXOU.jpg
Dr Stella Mouzakiotou-Tetsis.jpg



Newsletters
Πληκτρολογίστε το ον/μο σας και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σας (email) και πατήστε

Αναζήτηση άρθρων